کوتاه از 16 آذر

1- امپریالیسم، نظریه‌ای بود که لنین، برای مقابله با دنیای لیبرال سر هم‌بندی کرد. امپریالیسم، به هیچ وجه، یک نظریه‌ی تئوریک نبود. صرفاً یک راهکار خوب برای تهییج مردم ضد آمریکا، و در نتیجه گرایش‌دادن‌شان به سمت شوروی بود. شوروی بود که به پشتوانه‌ی نظریه‌ی امپریالیسم، مانع این می‌شد که کشورها با آمریکا رابطه‌ی نزدیک برقرار کنند و در مسیری نه چندان برعکس، آنها را به سوی خود می‌خواند(در بعضی مواقع هم می‌کشید!) تغییر چندانی رخ نداده‌بود. اگر طبق نظریه، آمریکا دیگر کشورها را استثمار می‌کرد، حالا شوروی جای آن را گرفته‌بود: سوسیال امپریالیسم؛ شاگرد خلف لنین-مائو- جانشینان خلف لنین را خطاب کرده‌بود.

2- ایران هم مثل بسیاری از دیگر کشورها. نظریه به اینجا هم رسید و سریعاً فراگیر شد. دشمن شماره‌ی یک، از استبداد داخلی به قدرت خارجی تبدیل شد و هدف، از آزادی به استقلال. روشنفکران و دانشجویان-این پیشگامان عرصه‌ی پیکار!!!- همنوا با همزادان روسی‌شان، دشمن را در جایی ورای اقیانوس‌ها جستجو می‌کردند. استبداد همین بغل گوش‌شان بود اما مسئله اینجا بود که بلندگوی آن همزادان هم، همان جا بود!

3- تفاوتی ندارد. آزادی که نباشد استبداد داخلی و استبداد خارجی تفاوتی ندارد. اما لنین و لنینیست‌ها، برای آن که خود جای آمریکا را بگیرند-و در حالی که اعتقادی به ملی‌گرایی نداشتند- ملی‌گرایی را نزد مردمان کشورهای دیگر بزرگ کردند و استبداد خارجی-ترجمه‌ی آمریکا!- را هدف اصلی آنها قرار دادند. «وقتی آزادی نیست، مسئله‌ی اصلی ما استقلال نیست، و وقتی آزادی هست، اصلاً مسئله‌ای به اسم استقلال نیست»

4- رویداد 16 آذر سال 1332، بیشتر از آن که جنبه‌ی دانشجویی داشته‌باشد و عنوان روز دانشجو بگیرد، جنبه‌ی ضدامپریالیسمی دارد. سه دانشجو با گرایش‌های چپ و ملی در جریان اعتراض به حضور نیکسون آمریکایی -که تازه هنوز رییس‌جمهور هم نشده‌بود- کشته‌شدند و تعدادی دانشجو هم مورد ضرب و شتم قرار گرفتند یا دستگیر شدند. اما هدف چه بود؟ «حدیث کهنه‌ی استقلال» در جایی که استبداد آرام‌آرام در حال گسترش ریشه‌هایش بود.

5- 16 آذر نماد مناسبی برای روز دانشجو بودن نیست. نه تنها شهیدان 16 آذر، آن روز، هدف‌گیری اشتباهی داشتند، که امروز دیگر اثری از آن نظریه نیست. لنین و لنینیان(!) در همان تاریخی که وعده‌ی پیروزی‌شان را می‌داد مدفون شده‌اند. نمادهای دیگر هم به همت مخالفان آزادی، کم نداریم؛ بزرگ‌شان 18 تیر که هدف‌اش هم آزادی بود.

6- بدرود رفقا! دوران‌تان گذشت!