...با وجود اینکه دولتها نقش بسیار عمدهای در پرورش ناسیونالیسم بازی کردند، اما این تنها دولتها و طبقهی سیاسی نبودند که باعث گرایش هر چه بیشتر به احساسات ملیگرایانه شدند. این دولت ایران بود که دولت آمریکا را عامل همهی مشکلات ایران و ایرانیان نشان داد و باعث جهتگیری افکار عمومی به سوی دشمنی به نام آمریکا، احساس یگانگی در مقابل بیگانه و در نتیجه تقویت حس ملیگرایی مردم ایران شد، اما در حقیقت، دیگرانی در پس پرده بودند: روشنفکران!
...چون بیگانه دشمن است، شکایت کجا برم؟ لاجرم هموطن که دوست است!
... میپرسد اگر به گذشته پرغرورمان دلخوش نباشیم چه بکنیم؟!
...دل خوشی به گذشتهی پرغرور. گذشتهای که امروز دیگر چندان اهمیتی ندارد.
...ملت، با باور به ارثبری خود از شکوه غالباً خیالی گذشتهی سرزمینشان، ملیگرایی را در خود تحریک میکند.
...تا اینجا بیشتر به گذشته پرداختهام؛ اما اکنون. جهانیشدن، شاید بزرگترین باور عصر ما باشد. این جهانیشدن بود که راه را برای عبور از جنگ سرد باز کرد.
... ناسیونالیسم قومی، در برابر ناسیونالیسم کشوری. ناسیونالیسم، یک پدیدهی خود متناقض است!
ادامه مطلب